Winst-en-verliesrekening: ingevuld kwartaalvoorbeeld

Een winst-en-verliesrekening laat zien wat je in een periode hebt verdiend nadat je de bijbehorende kosten hebt afgetrokken. Je banksaldo vertelt dat niet. Hieronder werk je een kwartaal uit, van omzet en inkoop tot marge en resultaat, en controleer je welke boekingen niet als gewone kosten mogen meetellen.

1. Kies periode en uitgangspunten

De fictieve onderneming Atelier Brug verkoopt producten en bijbehorende diensten. We bekijken januari tot en met maart 2026. Alle bedragen in de resultatentabel zijn exclusief aftrekbare btw. De inkoopbedragen hebben betrekking op de verkochte producten in dat kwartaal; er is in deze vereenvoudigde casus geen voorraadmutatie.

De KVK beschrijft de winst-en-verliesrekening als onderdeel van de jaarrekening, naast onder meer balans en toelichting. Het voorbeeld hieronder is een managementoverzicht vóór winstbelasting en ondernemersaftrek. Het is geen volledige jaarrekening of automatisch berekende fiscale aangifte.

2. Bereken marge en resultaat met dezelfde grondslag

De brutowinst is € 45.000 min € 18.000: € 27.000. Gedeeld door de omzet is de brutomarge 60%. Na € 16.500 bedrijfskosten blijft € 10.500 bedrijfsresultaat over. Trek € 300 rente af voor het resultaat vóór belasting van € 10.200.

Dat percentage is niet het bedrag dat de eigenaar vrij kan opnemen. Er kunnen nog belastingen, investeringen, aflossingen en openstaande klantfacturen zijn. Vergelijk het percentage met eerdere perioden van hetzelfde bedrijf en onderzoek de oorzaak van verschillen, in plaats van het als algemene branchenorm te presenteren.

3. Boek een investering niet tweemaal als kosten

Een bedrijfsmiddel wordt niet automatisch volledig een kwartaaluitgave in de winstberekening doordat de bank het bedrag afschrijft. Bij lineaire afschrijving verdeel je aanschafkosten minus restwaarde over de gebruiksduur. De Belastingdienst licht deze berekening en fiscale grenzen toe.

De € 200 maandelijkse afschrijving in onze tabel komt uit een verondersteld bedrijfsmiddel van € 12.000, restwaarde nul en vijf jaar gebruik: € 12.000 / 5 / 12 = € 200. Het middel is het gehele kwartaal in gebruik. Deze uitgangspunten zijn voor het voorbeeld gekozen; bepaal gebruiksduur en fiscale verwerking voor je eigen middel.

De afschrijving hoort in het resultaat, terwijl de aankoopbetaling op haar betaaldatum in de kasplanning hoort. Registreer dus niet zowel € 12.000 aanschaf als € 600 kwartaalafschrijving als gewone kosten voor hetzelfde middel.

4. Houd privé, lening en btw uit de verkeerde rubriek

• Een privéopname van de eigenaar van een eenmanszaak is geen zakelijke bedrijfskost.
• Een ontvangen lening is geen omzet uit klanten.
• Een aflossing vermindert de schuld; rente is een afzonderlijke kostenpost.
• Aftrekbare btw staat buiten de hier getoonde resultaatbedragen. Niet-aftrekbare btw kan de kostprijs beïnvloeden.
• Een nog niet betaalde factuur kan wel bij de opbrengsten van de periode horen.

5. Gebruik de categorieën van het Excel-bestand

Begin op INSTELLINGEN en kies het boekjaar. Voer omzet in op INKOMSTEN en kosten op UITGAVEN. Controleer de categorie exact: de rapportformules sommeren per categorie en periode. Een nieuwe zelfbedachte categorie verschijnt niet vanzelf op iedere bestaande rapportregel.

Vergelijk op WINST & VERLIES eerst januari met je bronregels. Voeg periodetoerekening, voorraadmutaties of afschrijvingen met een passende, gecontroleerde boeking toe wanneer je situatie dat vraagt. Het sjabloon verdeelt niet zelfstandig iedere vooruitbetaling of investering over de juiste perioden. De fiscale indicaties op JAAROVERZICHT vragen een afzonderlijke controle; gebruik het managementresultaat niet als definitief belastbaar inkomen.

6. Onderzoek waarom de winst stijgt

In dit voorbeeld blijft de inkoop steeds 40% van de omzet. De vaste huisvesting en personeelskosten blijven gelijk, terwijl marketing toeneemt. Daardoor stijgt het resultaat van € 1.800 naar € 5.000 per maand. Controleer in je eigen cijfers of meer omzet ook meer uitbesteed werk, retouren of achterstallige facturen meebrengt.

Voor het verschil tussen resultaat en betaalbaarheid lees je de kasbegroting met een klant die later betaalt. De opbrengst en het banksaldo krijgen daar ieder hun eigen tijdstip.