RI&E-voorbeeld met plan van aanpak: ingevuld en uitgelegd

Een RI&E-voorbeeld is pas bruikbaar als je kunt volgen hoe een risico leidt tot een concrete maatregel. In deze gids zie je een ingevulde risico-inventarisatie en een bijbehorend plan van aanpak voor een kleine webshop met magazijn. Je krijgt ook een korte controlelijst en uitleg over de toetsing, zodat je weet wat je zelf vastlegt en wat verder onderzocht moet worden.

Wat moet een RI&E opleveren?

De risico-inventarisatie en -evaluatie beschrijft de veiligheids- en gezondheidsrisico’s van het werk. In het plan van aanpak leg je vast welke maatregelen nodig zijn, wie ze uitvoert en wanneer. Een lijst met alleen ”tillen”, ”werkdruk” en ”brand” is daarvoor te algemeen.

Arboportaal noemt onder meer de aanwezige risico’s, bestaande maatregelen, bijzondere groepen werknemers en de beoordeling en prioritering. Ook de bereikbaarheid van de preventiemedewerker of arbodeskundige hoort erbij. Sommige risico’s vragen om verdiepend onderzoek. Een ingevuld voorbeeld is daarom een startpunt voor je werkwijze, geen complete beoordeling van een ander bedrijf.

Ingevuld RI&E-voorbeeld: orderverwerking in een webshop

De fictieve webshop Pakpunt heeft acht medewerkers die samen 256 uur per week werken. In oktober 2026 loopt de preventiemedewerker met twee collega’s door ontvangst, opslag, orderpicken, inpakken en retourverwerking. Zij bespreken ook piekdrukte en beeldschermwerk.

Voor het voorbeeld werken we één bevinding volledig uit: dozen die onhandig hoog zijn opgeslagen. De namen van het bedrijf, waarnemingen, datums en scores hieronder zijn door ons bedacht om de methode te laten zien.

De vermelding ”12 kg” betekent niet dat er één veilige of onveilige grens voor alle tilsituaties bestaat. Frequentie, houding, afstand tot het lichaam en de omgeving maken verschil. Het voorbeeld laat daarom zien wat moet worden onderzocht, in plaats van met één gewicht een hele taak goed te keuren.

Van een risicoscore naar een beslissing

Het RI&E-sjabloon gebruikt W × E: waarschijnlijkheid maal effect, met een 5×5-matrix. Als het beoordelingsteam binnen zijn vastgelegde methode W = 4 en E = 3 kiest, is de score 12. Die berekening is eenvoudig; de keuze voor 4 en 3 moet wel zijn onderbouwd.

De score in dit voorbeeld is een demonstratie van de berekening, geen voorgeschreven beoordeling voor dozen tillen. Leg de definities van de schaal vast en betrek passende deskundigheid. Een direct gevaar wordt niet pas aangepakt nadat de matrix helemaal is ingevuld.

Plan van aanpak: maak de oplossing controleerbaar

Gebruik hetzelfde risico-ID in het actieplan. Dan blijft duidelijk waarom een maatregel bestaat. ”Beter opletten” is moeilijk te controleren; een aangepaste opslagindeling en een geobserveerde veilige werkwijze zijn concreter.

Deze datums zijn afspraken binnen het fictieve geval, geen wettelijke standaardtermijnen. Een tijdelijke oplossing mag een noodzakelijke directe maatregel niet uitstellen. Als de nieuwe indeling niet op tijd veilig kan worden gebruikt, moet de verantwoordelijke de werkwijze opnieuw organiseren.

Korte checklist voor de inventarisatieronde

Loop de taken na van begin tot eind en vraag medewerkers waar zij moeten improviseren. Deze vragen helpen het gesprek op gang; ze vormen geen volledige branche-RI&E.

• Dagelijkse uitvoering: welke taken lopen anders dan de werkinstructie beschrijft, en waarom?
• Fysieke belasting: waar wordt getild, geduwd, gereikt of lang in dezelfde houding gewerkt?
• Werkmiddelen en omgeving: welke gebreken, afschermingen, routes of opslagplekken vragen aandacht?
• Stoffen en blootstelling: welke producten worden gebruikt, hoe en door wie? Welke informatie of meting ontbreekt?
• Werkdruk en gedrag: wanneer ontstaan structurele pieken, onduidelijke verwachtingen of ongewenst gedrag?
• Bijzondere situaties: wat verandert bij alleen werken, storingen, inwerken, zwangerschap of inzet van jongeren?
• Hulp en melding: weten medewerkers hoe zij een onveilige situatie melden en wie bereikbaar is?

Noteer ook wat nog niet bekend is en wie dat uitzoekt. Een leeg vak met ”geen risico” verwarren is een veelgemaakte fout. Betrek de medewerkers die de taak echt uitvoeren, ook wanneer zij op andere tijden werken dan de beoordelaar.

Voor losse rondgangen kun je de Veiligheidsronde Checklist Excel gebruiken. Breng relevante bevindingen daarna terug in de RI&E en het plan van aanpak, zodat ze niet in een apart lijstje blijven staan.

Moet je de RI&E laten toetsen?

Toetsing is een aparte stap. Volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie geldt in beginsel een toetsingsplicht, met onder meer de onderstaande uitzonderingen. Het aantal medewerkers alleen is dus niet voldoende om vrijstelling vast te stellen.

Pakpunt zit met 256 personeelsuren boven de 40-urengrens. Bij acht medewerkers kan de uitzondering via een passende erkende branche-RI&E relevant zijn. Maar het gebruik van een algemeen Excel-bestand levert die vrijstelling niet vanzelf op.

Sinds 1 juni 2026 geldt een vernieuwde erkenningsprocedure voor branche-instrumenten. Bestaande erkenningen blijven volgens Arboportaal geldig tot hun afgesproken einddatum. Controleer daarom de actuele vermelding via het instrumentenoverzicht van Steunpunt RI&E; ga niet af op een oud logo of de titel van een bestand.

De hier getoonde RI&E Excel-template wordt aangeboden als hulpmiddel voor registratie en opvolging. We presenteren deze niet als erkende branche-RI&E of als vervanging van verplichte toetsing. Stem de gekozen aanpak af met de deskundige die je situatie beoordeelt.

Zo gebruik je RI&E Excel voor opvolging

1. Vul het risicoregister met eigen waarnemingen. Geef ieder risico een herkenbaar ID en leg de beoordelingsgrond vast.
2. Koppel de maatregel in het Plan van Aanpak. Controleer dat het juiste risico wordt opgehaald en vul verantwoordelijkheid, termijn en middelen in.
3. Bespreek open acties. Gebruik de overzichten om te zien wat nog uitgevoerd of gecontroleerd moet worden.
4. Werk de beoordeling bij. Leg uitvoering, effectcontrole en restrisico vast, met datum en betrokkenen.

Het bestand heeft zes werkbladen: overzicht, risicoregister, Plan van Aanpak, risicomatrix, opvolging en documentatie. Twee 5×5-matrices helpen de situatie vóór en na maatregelen vergelijken. De inhoudelijke beoordeling blijft mensenwerk; een groener dashboard is pas betekenisvol als de wijzigingen echt zijn uitgevoerd.

Wanneer werk je de RI&E bij?

Controleer de gevolgen van nieuwe machines, andere werkmethoden, gewijzigde bezetting, verhuizing en nieuwe inzichten over risico’s. Wacht niet op een vaste jaarlijkse datum wanneer het werk ondertussen verandert. Bespreek open maatregelen wel op een vast moment, zodat hun uitvoering niet uit beeld raakt.

In Pakpunt is herinrichting van het magazijn zo’n wijziging. Het team controleert na de aanpassing niet alleen het tillen, maar ook of looproutes en bereikbaarheid goed blijven. Daarmee wordt het actieplan onderdeel van het dagelijkse werk.

Voor het plannen van betrokken medewerkers en scholing kan een inwerkprogramma helpen. Bewaar de inhoudelijke risicoanalyse en effectcontrole bij de RI&E. Bekijk ook de andere praktische Excel-gidsen.

Koppel instructie aan een controle in de praktijk

Bij Pakpunt krijgt een nieuwe orderpicker eerst uitleg over de aangepaste opslag en daarna een begeleide oefening. De magazijnverantwoordelijke controleert of de medewerker de juiste hulpmiddelen gebruikt en weet wanneer het werk moet worden onderbroken. Alleen de aanwezigheid bij een uitleg afvinken zegt nog niet of de werkwijze wordt toegepast.

Leg in het inwerkprogramma voor de eerste vier weken vast wie de instructie geeft, wanneer de oefening plaatsvindt en wie het resultaat beoordeelt. Gebruik daarnaast de competentiematrix met opleidingsacties om gerichte vaardigheidstekorten en vervolgbegeleiding te volgen.

Bewaar de inhoudelijke bevinding en effectcontrole bij hetzelfde risico-ID in de RI&E. Een afgeronde inwerktaak sluit het risico niet automatisch: ook de aangepaste inrichting en het restrisico moeten zijn beoordeeld. Spreek bij vervanging of nieuwe medewerkers af wie controleert dat zij de noodzakelijke instructie hebben gehad.